Kultura

Monumente Arkeologjike



Tumulë ilire në fshatin Ujz në pronën e Ndoc Dedës

Në arsyetimin e vendimit mbi mbrojtjen e këtij monumenti thuhet se ekipi i Entit Krahinor për Mbrojtjen e Monumenteve të Kulturës gjatë rekognostimit të terrenit ka hasur në një tum ilir me diameter prej 15 metrash dhe me një lartësi rreth 1,7 m, që të shtyn të supozosh se këtu është fjala për një varr të ndonjë prici ilir.
Është nën mbrojtjen e ligjit më 1967.

Mbeturinat ndërtimore në fshatin Raçë

Në arsyetimin e vendimit mbi mbrojtjen e këtij objekti thuhet se në kodrën e fshatit Raçë, në vendin që quhet “Kisha katolike”, në bregun e majtë të prroit Raçicë, gjenden mbeturinat e mureve të një fortifikate antike romake. Sasia e matreialit arkeologjik (keramikës) të gjetur në at vend dhe gjithkund përreth arave si dhe mbeturinat e mureve në arat e afërme na shtyjnë të supozojmë se këtu bëhët fjalë për një përmendore të rendësishme të të kaluarës sonë. 

Është nën mbrojtjen e ligjit më 1968. 

Ndonëse nuk janë bërë gërmime sistematike arkeologjike, gjetjet e shumta të rastit, tanimë të zhdukura, kanë tërhequr vëmendjën e shumë studiusëve qysh në shek.XIX. Vetëm pas Luftës së Dytë Botërore fillojnë gërmimet në Rogovë të Hasit dhe në Sukën e Cërmjanit. Gërmimet vazhdojnë më 2001 në Tumat e Rakovinës, më 2002 në Tumën e Moglicës dhe më 2004 përsëri në Rogovën e Hasit. Më 2001 ështaë bërë përnjohja e terrenit në kuadër të projektit “Harta arkeologjike” e luginës së Drinit të Bardhë. 

Nga përmendoret më të rëndësishme të periudhës osmane


Çeta e Profetënve e Pjetër Bogdanit, pronë e Nuri Muhaxhirit, në Rrugën “M. Frashëri”

Në vendimin për mbrojtjen e këtij monumenti thuhet se libri-kodeks i Ungjillit të shenjtë paraqet një ekzemplar të rrallë të Ungjillit të shypur, të cilin e publikoi me tekst paralel në gjuhën italishte dhe shqipe Pjetër Bogdani, arqipeshkëv i Shkupit dhe administrator i Serbisë, doktor i shkencave filozofike dhe teologjike, në Venedik më 1691. Libri ka rëndësi të veçantë për studimin e gjuhës shqipe dhe mund të shërbejë si burim i dobishëm për studime linguistike.

Është nën mbrojtjen e ligjit që nga viti 1963.
Print